Doğal Dil İşleme

Doğal Dil İşleme (NLP), bilgisayar bilimleri ve yapay zeka alanında insan dilinin bilgisayarlar tarafından anlaşılması, yorumlanması ve üretilmesini hedefleyen bir disiplindir.

Temel Kavramlar

• Tokenizasyon: Metni anlamlı birimlere ayırma işlemi
• Kelime Gömme (Word Embedding): Kelimelerin vektör temsilleri
• Dil Modelleri: Metin dizilerinin olasılıksal modellenmesi
• Transformer Mimarili: Dikkat mekanizması tabanlı derin öğrenme modelleri

Modern Yaklaşımlar

• GPT, BERT, T5 gibi büyük dil modelleri
• İnsan geri bildirimli pekiştirme öğrenmesi (RLHF)
• Talimat ince ayarı (Instruction Tuning)

Uygulama Alanları

• Metin sınıflandırma ve duygu analizi
• Makine çevirisi ve özetleme
• Soru-cevap sistemleri ve sohbet robotları
• Adlandırılmış varlık tanıma

NLP alanındaki son gelişmeler, büyük dil modellerinin (LLM) günlük yaşama entegrasyonunu hızlandırmıştır.